Na een carrière als leraar beeldende vormgeving en culturele vorming kon Barend ( Jan Barend van Dam) zich sinds 1992 volledig wijden aan het schilderen. Geboren in 1940 heeft hij vanaf zijn jeugd de wens gehad als kunstenaar te kunnen werken. Een opleiding aan de academies van Amersfoort en Amsterdam zorgde ervoor dat hij les kon geven. Nadat begin jaren negentig er een mogelijkheid ontstond op een prettige manier van zijn baan als leraar aan de Hogeschool van Amsterdam afscheid te nemen, was dat het begin van zijn schilderscarrière. Met exposities in openbare gebouwen en ook deelname aan de atelierroutes van Nieuwendam kwam zijn werk in de openbaarheid.
Het werk van Barend wordt vooral beheerst door min of meer abstracte figuren, waarbij het vrouwelijk lichaam een hoofdrol speelt. Het ronde daarin is het thema dat hem ook leidt in de geabstraheerde landschappen, stillevens en volledig abstracte schilderijen.
Daarnaast geeft een bijna brandende kleur een grote warmte aan het werk. De schilderijen zijn de strijd tussen abstract, het pure plezier van kleur- en vormgeving, en figuratief, de weergave van de zichtbare werkelijkheid, voorbij. Er is weinig strijd, wereldverbetering of pijn in het werk te ontdekken. Barend laat een schilderij het liefst een prettig, evenwichtig, op zichzelf staand unicum zijn. Het geheel is in zijn composities van belang met daarnaast een veelal gedurfde kleurvoering.